Hawai'i
Home Hawai'i Verenigde Staten Kaarten Route Verslagen
Bron: snp.nl

 

Noord-Amerika / Hawai'i

‘The loveliest fleet of islands anchored in the ocean’ zei Mark Twain eens over Hawai'i! Hawai'i is de benaming voor een eilandenarchipel midden in de Stille Oceaan. Naast de bewoonde eilanden Kaua'i, O'ahu, Molokai, Maui en Hawai'i vormt de archipel in noordwestelijke richting nog over zo’n 1500 km een aaneenschakeling van koraaleilandjes.

 

 
 
Algemeen
 

Feiten en cijfers
 
  • Oppervlakte: 16,650 km2 (2 x kleiner dan Nederland)
  • Hoofdstad: Honolulu
  • Inwonertal: 1,2 miljoen
  • Bevolkingsdichtheid: 31 inwoners per km2
  • Godsdienst: protestant 56%, rooms-katholiek 28%, joods 2%, moslim 2%, overig 2%, geen 10% (totaal VS)
  • Taal: Engels
  • Klimatologische gesteldheid: subtropisch
 

Bevolking
 

Schattingen van het hoogst aantal oorspronkelijke bewoners op Hawai'i lopen uiteen van 200.000 tot zelf 1.000.000 rond het tijdstip van de ontdekking door James Cook. De teloorgang van de traditionele Hawai'iaanse cultuur ging samen met een dramatische afname van het aantal oorspronkelijke bewoners. Duizenden stierven aan de vele nieuwe ziektes die door de westerlingen werden meegebracht, duizenden anderen gingen werken op handels- en walvisschepen. Helaas waren de Hawaiianen, die tot dan toe geïsoleerd hadden geleefd, niet bestand tegen de nieuwe ziektes als griep, mazelen en pokken. De ziektes eisten hun tol en rond 1920 was het aantal oorspronkelijke bewoners gedaald tot ongeveer 24.000 en was de gemiddelde levensverwachting slechts 35 jaar.

Immigratiegolf
De afname van het aantal oorspronkelijke bewoners creëerde een serieus probleem voor de buitenlandse plantage-eigenaren in de vorm van een tekort aan arbeidskrachten. Halverwege de 19e eeuw werd het tekort kritiek en besloot de regering de werving en immigratie van buitenlandse arbeidskrachten te bevorderen. Dit resulteerde in een golf van ruim 250.000 immigrerende arbeiders in de periode erna. De meerderheid van deze krachten kwam uit Japan, China, Portugal, Korea en de Filippijnen. Tegen het begin van de 20e eeuw maakten de oorspronkelijke bewoners nog maar een klein deel uit van de totale bevolking, niet alleen door de immigratiegolf, maar ook door de afname van hun eigen bevolkingsgroep. Vandaag de dag wordt het aantal oorspronkelijke bewoners geschat op zo’n 5.000. Ze zijn tot vreemden geworden in hun eigen land en illustreren met name het multiculturele karakter van de huidige Hawaiiaanse samenleving.

 
Gastronomie
 
Het Hawaiiaanse woord voor gezondheid is ’ola’. Dit betekent ook ‘leven’. De woorden gezondheid en leven zijn dus gelijk aan elkaar. Hawaiianen geloven dat gezondheid niet zonder leven gaat en leven niet zonder gezondheid. Vroeger beschouwden de Hawaiianen lichaam en geest als één. Goed eten zorgt dus voor een gezond lichaam en een gezonde geest.

Gezond dieet
Vroeger waren Hawaiianen sterke, stevige mensen met een enorm uithoudingsvermogen. Het waren boeren, vissers en jagers die gevarieerd aten: verschillende soorten wortels, fruit, gevogelte, varkensvlees, maar ook kruiden en medicinale planten werden verzameld in de bossen. Uit zee kwamen garnalen, zeewier en schelpdieren. Het traditionele Hawaiiaanse dieet was waarschijnlijk één van de beste ter wereld: vezelrijk en vetarm. De belangrijkste eiwitbronnen waren vis, krab en andere zeevruchten, kip en gevogelte. Hawaiianen aten bananen, kokosnoten, bessen, aardbeien en appels. Het eten werd o.a. gekruid met zout en zeewier. Het volk at ook hondenvlees, de koninklijke familie varkensvlees.

Geen discussie met poi op tafel
Poi, een soort paarse pasta gemaakt van de tarowortel, één van de voedzaamste carbohydraten, speelt een belangrijke rol in de Hawaiiaanse keuken. Poi is ook belangrijk in de gehele Hawaiiaanse cultuur, omdat het symbool staat voor ‘kanaka maoli’ (oorspronkelijke bewoners van Hawaï). Poi werd vereerd, het was onvergeeflijk onenigheid of een meningsverschil te hebben als er poi op tafel stond.

Gevarieerde keuken
De verschillende etnische groepen die in de afgelopen 200 jaar emigreerden naar Hawaï hebben hun invloed gehad op de Hawaiiaanse keuken. De Hawaiiaanse keuken is tegenwoordig dan ook net zo divers als de samenleving met invloeden uit meerdere delen van de wereld.

 
Historie
 
De eerste tekenen van bewoning dateren uit de periode 500 tot 700 AD. Een belangrijke periode brak aan toen vanaf het jaar 1000 groepen Polynesiërs uit Tahiti landden en zich permanent vestigden op Hawai'i. In de 12e eeuw landde een belangrijke kahuna (hogepriester) uit Tahiti op het eiland Hawai'i waar deze een begin maakte met het instellen van strenge disciplines zoals het offeren aan de goden, het ’kapu’ systeem (vele verboden) en talrijke tempels bouwde. Er werd verschil gemaakt tussen de ’alii’ (edelen) en het gewone volk. Dit is het begin van het koninkrijk dat voor 700 jaar bestond. In eerste instantie had ieder eilandje zijn eigen heerser maar het lukte koning Kamehameha in 1791 tot het stichtten van één Hawaiiaans rijk.

Komst van de blanken
In 1778 ontdekte kapitein James Cook de eilanden, het begin van de ondergang van het traditionele Hawai'i. Maar ook voor Cook zelf: hij werd een jaar later door inheemsen vermoord bij een opstand. De inheemsen waren niet bestand tegen de vele ziekten die de zeelui meebrachten waardoor een groot deel van de oorspronkelijke bevolking overleed. De blanken werden steeds machtiger en na opkomst van de suikerriet- en ananasplantages werd door de grootgrondbezitters in 1894 het koningschap om zeep geholpen. Hawai'i kreeg de status van Amerikaans ’territory’.

50e Staat
Het belang van Hawai'i voor de V.S. groeide toen de Amerikaanse marine een grote militaire basis oprichtten op Pearl Harbor. De Japanse aanval op deze basis in 1941 overtuigde de V.S. van deelname aan de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog wezen opiniepeilingen uit dat meer dan 90% van de Hawaiiaanse bevolking voor toetreding tot de V.S. was. In 1959 werd Hawai'i de 50e staat van de V.S. In de jaren daarna ontwikkelde Hawai'i zich als grote vakantiebestemming met de bouw van vele resorts, golfbanen en winkelcentra. Om die ontwikkeling tegenwicht te bieden werden een aantal nationale parken en reservaten gesticht.

Herstel monarchie?
Sinds enkele jaren staat Hawaiiaanse soevereiniteit hoog op de politieke agenda. Enkele groeperingen geven de voorkeur aan het in ere herstellen van de monarchie, andere wensen een bijzondere status binnen de V.S. In 1993 ondertekende toenmalig president Clinton een resolutie waarin excuses werden aangeboden voor het omverwerpen van de Hawaiiaanse monarchie 100 jaar eerder.

 
Cultuur
 
Hawaiiaans is de oude taal van de eerste bewoners van Hawai'i, een Polynesisch volk. Samen met Engels is Hawaiiaans de officiële taal van de staat Hawai'i. Het Hawaiiaans behoort tot de familie van de Austronesische taal. De taal staat het dichtst bij Polynesische talen als het Tahitiaans, Samoaans en andere talen uit de Pacific en wat verder van het Indonesisch en het Taiwanees.

Hawaiiaans in de verdrukking
Het Hawaiiaanse is een bedreigde taal. Op zes van de zeven bewoonde eilanden is het Hawaiiaans lang geleden al vervangen door het Engels en gaat de dagelijkse communicatie niet meer in het Hawaiiaans. Het enige eiland waar nog wel (bijna uitsluitend) Hawaiiaans wordt gesproken is Ni’ihau. Dit komt omdat het eiland al meer dan 100 jaar privé-eigendom is, bezoek van buitenaf zelden wordt toegestaan en omdat de bewoners zelf hun oorspronkelijke taal zijn blijven spreken, Engels wordt soms wel als tweede taal gebruikt op scholen. Het aantal Hawaiianen dat de oorspronkelijke taal nog spreekt is afgenomen van 37.000 naar 1.000. De helft hiervan is meer dan 70 jaar oud. De belangrijkste reden voor de afname is de vrijwillige omschakeling naar het Engels van de meerderheid van de bevolking. Zij wilden dat hun eigen kinderen Engels leerden, om hen meer kans te geven in een snel veranderende moderne samenleving.

Nieuw-Hawaiiaans
In recente jaren is er toenemende belangstelling de Hawaiiaanse taal nieuw leven in te blazen. Hawaiiaanse wordt weer onderwezen op enkele scholen en een lokaal radiostation brengt dagelijks het ‘Hawaiian word of the day’. Verder verschijnen er artikelen in de krant die geschreven zijn in het Hawaiiaans. Degenen die tegenwoordig Hawaiiaans als tweede taal leren hebben nauwelijks oorspronkelijke sprekers van de taal als voorbeeld en gebruiken dan ook Engelse klemtonen en zinsopbouw. Dit levert een soort ‘Nieuw-Hawaiiaans’ op.

 
Traditie & vooruitgang
 
De luau is een Hawaiiaanse traditie, een feest waarbij belangrijke mensen geëerd en belangrijke gebeurtenissen herdacht worden. In het oude Hawai'i was het een gelegenheid om de goden te vereren met zang, dans en offers van voedsel (dat vaak schaars was). Een luau duurde soms meerdere dagen. Sinds die tijd is er veel veranderd. Tegenwoordig is het toegestaan dat mannen en vrouwen samen eten. Dit was verboden in Hawai'i tot het systeem van kapu (taboes) afgeschaft werd in 1819. Vrouwen mogen tegenwoordig ook zaken eten die vroeger voor hen verboden waren, zoals bananen, kokosnoten, varkensvlees, schildpad en verschillende vissoorten.

Eten tot je moe bent
Bij een luau draait alles om de imu, een gat in de grond omringd met stenen dat dienst doet als oven. Een heel varken wordt in bananenbladeren gewikkeld en in het hete midden van de imu geplaatst. Er worden verschillende pakketjes met bijgerechten bijgeplaatst en het geheel wordt bedekt met meerdere lagen van bananen- en andere bladeren en uiteinelijk een laag grond. Na ongeveer 4 uur wordt het ‘deksel’ verwijderd en begint de luau. Bij een luau mag poi (zie ‘gastronomie’) nooit ontbreken. Eten is er altijd in overvloed: van een luau wordt gezegd dat de gasten niet eten tot ze vol zitten, maar eten tot ze moe zijn.


 
Landschap Algemeen
 
Het belangrijkste fenomeen op de eilanden is het vulkanisme in al zijn vormen. Waar nu het eiland Hawai'i ligt is een ’hot spot’, een geologische term voor een plaats waar gloeiendhete magma uit de aarde opstijgt. Het eiland Hawai'i is dan ook gevormd uit dit opstijgende magma, uitgespuwd door de vulkanen Mauna Kea en Mauna Loa. Maar ook alle andere eilanden zijn gevormd door oude vulkanen: eens lagen zij alle op dezelfde plek als waar nu het eiland Hawai'i ligt, boven de ’hot spot’. Doordat de continenten verschoven, liggen de eilanden Kauai, Oahu, Molkai, en Maui nu verder naar het noordwesten.

Vele unieke soorten
Dankzij de rijke vulkanische grond en het groeizame tropische klimaat heeft zich een uitzonderlijk weelderige begroeiing gevormd, waarvan vele soorten (tot 90 %) alleen maar op deze eilandengroep voorkomt. Op ieder eiland zien we een herhaling: het noordwesten is zeer nat en begroeid met regenwoud, het binnenland bestaat uit oude vulkanen en het westen en zuiden van de eilanden is droog en zonnig.


Flora
 
Vanaf de kust het binnenland in zijn verschillende groeizonen te vinden in Hawai'i.

Kust
Vanwege de oceaanstromingen die Hawai'i moeilijk bereikbaar maken voor drijvende zaden, zijn veel planten die elders in de Pacific gewoon zijn, hier ontbrekend. De enige zekere inheemse boom is de Hala. De Wiliwili of Hawaiiaanse Koraalboom groeit ook in deze zone of iets verder landinwaarts. Vooral struiken en kruidachtige kruipers bevolken de stranden. De opvallendste hiervan is de Naupaka die ook op de atollen heel gewoon is. Andere zijn op het vasteland jaarplanten maar hier groeien ze eindeloos door het ontbreken van echte seizoenen. De Pohuehue groeit als een kruiper. Ook enkele grassen die meestal onder vochtige condities groeien, zijn hier aanwezig.

Droogtebossen
Laaggelegen droogtebossen zijn zo zeldzaam dat het moeilijk is deze bossen te beschrijven. Vee heeft de plaats van het bos overgenomen en anders wel de teelt van ananas en suikerriet. Vaak was, of is, dit bos die op oude lavavelden ontstaat.

Regenbossen
Tijdens de winter is dit type bos bijna continu bedekt door mist. Regen kan dagen aanhouden. De zomer is de tijd om de regenwouden te bezoeken. Buien blijven vallen, maar het kan ook dagen achtereen droog blijven. De regen voedt een uitbundige plantengroei en de wolken die er regelmatig hangen, zorgen dat de verdamping of evaporatie binnen de perken blijft. Het is een bos waar minstens 1.500 mm per jaar aan regen valt en met één allesoverheersende boom: de Ohia lehua (Metrosideros). Boomvarens zijn de giganten onder de varens en waarschijnlijk ook de mooiste. Wie ze wil zien, moet goed geprepareerd zijn op de overvloedige regenval want met minder dan 2.500 mm regen nemen ze vaak geen genoegen. Er is maar één echte boomvaren op Hawai'i en dat is de Hapu.

Epifyten
Epifyten zijn planten die op andere planten groeien en die gebruiken om dichterbij het licht te komen. Het zijn een soort pioniers want ze leven onder moeilijke omstandigheden. Voedsel is schaars want een bodem is er niet en het voedsel moet komen van regenwater of soms een beetje van een verterend stukje stam. Door het ontbreken van een bodem is de kans uit te drogen groot en we vinden ze dan ook in vochtige gebieden waar regen en wolken de luchtvochtigheid hoog houden. Aangezien Hawai'i vele vochtige regenbossen kent, is de verwachting dat het aantal epifyten ook groot is, gerechtvaardigd.

Veen
Veen is niet erg algemeen op Hawai'i. In eerste instantie lijkt dit vreemd, want venen ontstaan in gebieden met zeer hoge neerslag en deze gebieden zijn op Hawai'i in ruime mate voorhanden. De lavavelden zorgen er echter voor dat het water zeer snel wegzakt en alleen op plaatsen met abnormale regenval is veen.

Alpiene zone
Planten bekend van onze alpiene streken zijn hier niet bekend. Het zijn vooral planten uit droge streken die zich hebben aangepast aan de alpiene-achtige omstandigheden. Boven 1.800 m treffen we deze zone. Dit is het geval op 4 plaatsen. De Mauna Kea, Mauna Loa en Haleakala op Hawai'i en de Haleakala op Maui voldoen aan deze eis.

 
Geografie
 
Hawai'i bestaat uit een groep vulkanische eilanden in de Stille Oceaan. Het gedeelte van deze acht grote en 124 kleine eilanden dat boven de zeespiegel uitsteekt bestaat uit de toppen van een vulkanische bergketen. De acht hoofdeilanden, gelegen aan het oostelijke uiteinde van de bergketen, zijn, van west naar oost, Ni’ihau, Kauai, Oahu, Molokai, Lanai, Kahoolawe, Maui en ‘the Big Island’ Hawai'i.

Hoger dan Mount Everest
De vulkanen slapen tegenwoordig, met uitzondering van de Mauna Loa en de Kilauea op Big Island Hawai'i, waar van tijd tot tijd spectaculaire uitbarstingen en lavastromen voorkomen. De hoogste Hawaiiaanse bergen zijn de Mauna Kea (4205m) en de Mauna Loa (4169m). Dit is gemeten vanaf zeeniveau. Gemeten vanaf de zeebodem zijn deze reuzen hoger dan de Mount Everest.

Erosie bepaalt landschap
In de geologisch gezien jonge gebieden heeft de erosie nog geen kans gehad en zijn de vulkanische kraters duidelijk zichtbaar. In de oudere gebieden zijn de bergen al gevormd door zee, regen en wind. Hier vindt u scherpe silhouetten, verticale kliffen, grote, diepe valleien, ingestorte kraters en kustvlakten. De hevige regen in de berggebieden zorgt voor woeste bergstromen die door erosie richels en V-vormige valleien vormen op oudere vulkanische eilanden als Kauai en Oahu. De regen heeft in combinatie met golven voornamelijk een dramatisch effect gehad op de winderige delen van de eilanden. De krachtige golven van de Grote Oceaan die tegen de kust van lavasteen aanbeuken en koraal en schelpen tot zand vermalen hebben de wereldberoemde stranden van Hawai'i gecreëerd.


Geologie
 
De eilanden van Hawai'i zijn een paradijs voor de geoloog door de grote geologische activiteit. Wanneer men de Hawai'i-eilanden beschouwd, dan blijken ze te liggen op een vrij rechte lijn die van het grootste eiland Hawai'i van zuidoost naar noordwest loopt. Hierna volgt nog een lange reeks eilanden tot voorbij Midway. Alle liggen op het verlengde van de lijn door de Hawai'i-eilanden. De totale lengte is meer dan 2.500 km. Vreemd genoeg komen de grootste eilanden in de zuidoosthoek voor en de kleinere meer naar het noordwesten.

Bergen onder water
Dit is gezien vanaf het zeeoppervlak, maar nemen we als basis de oceaanbodem, die circa 5.000 m diep is, dan blijkt dat alle eilanden de toppen zijn van grote bergen. De grootste berg is Hawai'i zelf. Hij steekt bijna 10 km uit boven zijn basis en 4.205 m boven zeeniveau. Naar het noordwesten gaande, worden de bergen lager en vlakker totdat zij nog maar iets boven zeeniveau uitsteken of herkenbaar zijn aan de koralen die erop zijn gaan groeien, toen de berg onder water verdween. Vanaf de oceaanbodem gemeten blijkt dat er veel meer bergen zijn dan de eilanden doen vermoeden. Vele reiken niet tot het zeeoppervlak. Zo loopt er een onderzeese bergketen van de Midway eilanden naar het noorden tot aan de Aleoeten.

 

Klimaat
 

Het klimaat in Hawai'i wordt sterk bepaald door de haast immer aanwezige ’tradewinds’ uit het noordoosten. Deze natuurlijke airconditioner zorgt voor een verkoelende bries en mooie wolkenpartijen, waardoor het nooit drukkend heet wordt, zoals dat vaak in de tropen wel het geval is. De temperatuur ligt het gehele jaar om en nabij 27 º C.

Nat in het noordoosten
De met zeevocht geladen wolken drijven vanuit het noordoosten tegen de flanken van de bergen op, worden omhoog geduwd en laten hun inhoud als regen vallen, vaak als een korte hevige douche. Aan de noordoostzijde vinden we dan ook zeer natte gebieden, waarvan sommige tot de regenrijkste op aarde gerekend worden.

Droog in het westen
Beneden aan de kust is het meestal overdag droog maar regent het ‘s nachts. Bijna iedere dag herhaalt dit patroon zich waardoor er een rijke vegetatie heeft kunnen ontstaan. Aan de westzijde van de eilanden, in de regenschaduw van het gebergte, valt weinig tot zeer weinig neerslag, waardoor soms semi-woestijnachtige landschappen zijn ontstaan. Op grote hoogte kan het natuurlijk wel flink afkoelen, met name ook door de harde wind. Houdt u daar rekening mee bij wandelingen op de vulkanen. De temperatuur van het zeewater ligt om en nabij 27 °C.

 
Grafiek
 
De onderstaande grafiek toont het klimaat in de regio rond Honolulu. Voor een exacte weergave van de klimaatgemiddelden op uw reisbestemming kunt u informatie vinden in de uitgebreide reisbeschrijvingen.
 



 

Feesten & festivals
 
Door de diverse culturen op Hawai'i en het goede weer het hele jaar door is er altijd wel iets te vieren. In april wordt het Merrie Monarch Festival gehouden, ’s werelds grootste wedstrijd voor huladansers. In juni is er King Kamehameha Day, de Hawaiiaanse feestdag, met parades. In september vindt de Aloha Week plaats, met culturele evenementen, parades, kanoraces en Hawaiiaanse muziek en in december de Quicksilver/Eddie Aikau Memorial Big Wave Classic, een surfevenement dat gehouden wordt als de golven hoger zijn dan 6m. Buiten de bij ons ook bekende feestdagen zoals Kerstmis en Nieuwjaarsdag kent de Verenigde Staten en dus ook Hawai'i nog de volgende feestdagen:
  • derde maandag in januari - Martin Luther King Day
  • derde maandag in februari - Dag van de President
  • laatste maandag in mei - Memorial Day
  • 4 juli - Onafhankelijkheidsdag
  • eerste maandag in september - Dag van de Arbeid
  • tweede maandag in oktober - Dag van Columbus
  • vierde donderdag in november - Thanksgiving

 

   
our homepage