|
   
De ezel hebben we gehuurd bij Ezelstal de Edelingen (www.ezelstal.nl).
Vorige jaar zijn we in Devon, Engeland, bij The
Donkey Sanctuary langs geweest. Het idee om met een ezel te gaan lopen kreeg
toen veel meer aantrekkingskracht. Het probleem was: we wisten alleen adressen in
Frankrijk, Spanje enzovoort. Veels te warm voor ons. Toen kwamen we ezelreizen in
Nederland op het spoor. Het Nivon biedt ze aan in het hoogseizoen. Ezelstal de
Edelingen bleek ook buiten het hoogseizoen hun ezels te verhuren, dus zo gezegd zo
gedaan.
Wilde ezels
Alle ezels stammen af van wilde ezels uit de woestijnen van Noord-Afrika. Er leven nog twee rassen, in Nubië en in Somalië. De Nubische ezel is bruinachtig
grijs. Hij heeft een rugstreep en een schouderkruis. Somalische ezels zijn groter. Ze zijn lichtgrijs met een witte buik en ze hebben
zebra-achtig gestreepte onderbenen. Er zijn nog maar weinig wilde ezels, niemand weet hoeveel. In sommige dierentuinen zijn nog kuddes Somalische ezels te vinden.
Huisezels
Ezels lijken een beetje op paarden. Ze hebben alleen een groter hoofd, grotere oren en een staart met een kwast. Verreweg de meeste ezels zijn grijs, maar je hebt ook veel bruine ezels. Verder worden er zwarte, witte (schimmels), voskleurige en gevlekte ezels gefokt. Veel ezels hebben een witte ring om hun ogen en een witte snuit, een ‘meelsnuit’. Bij huisezels zie je vaak kenmerken van hun wilde voorouders, zoals been- en rugstrepen.
Geschiedenis
De ezel werd nog eerder dan het paard tam gemaakt, waarschijnlijk al 6000 jaar voor Christus. In het oude Egypte vind je veel afbeeldingen van ezels. In de bijbel worden ze meer dan honderd keer genoemd. Maria zat op een ezel toen ze naar Bethlehem reisde waar Jezus werd geboren. Rijke Arabieren hadden altijd prachtige ezels als rijdier.
Nadat Columbus in 1492 Amerika had ontdekt, kwamen de Spaanse veroveraars. Ze namen op hun schepen ook ezels mee. Binnen korte tijd werd de ezel een onmisbaar last-, rij- en trekdier in de nieuwe wereld. Een aantal ezels
verwilderde, hun nakomelingen leven als wilde ezels in Amerikaanse woestijnen.
Koppige ezel
Zijn ezels dom? Nee, ze zijn juist erg slim. Ze leren heel snel en hebben een goed geheugen. Ze kunnen altijd een weg terugvinden die ze eenmaal gelopen hebben. Verder zijn ze dapper, ijverig, betrouwbaar en voorzichtig. Als er gevaar dreigt, slaan ze niet op hol, zoals een paard, maar blijven stokstijf stilstaan. Desnoods gaan ze met bepakking en al op de grond liggen. Dat lijkt misschien koppig!
Werkezels
Voor arme mensen zijn ezels onmisbare werkdieren, vooral in droge, hete streken. Dat komt door hun taaiheid en soberheid. Ezels zijn tevreden met voedsel waar een koe of paard zijn neus voor optrekt. Bovendien hebben ze een enorm uithoudingsvermogen. Ze sjouwen maar door, van ‘s morgens tot ‘s avonds. Dikwijls met een mens op hun rug en zware lasten. Verder kunnen ze goed tegen hitte en kou. Vandaar het gezegde:
de ezel is de rijkdom van de arme man!
Eten en drinken
Ezels komen oorspronkelijk uit de woestijn. Daar groeit maar weinig, je vindt er vooral distels, cactussen en doornstruiken. Om in leven te blijven moeten ezels wel alles opvreten wat ze tegenkomen. Maar als ze in een sappig Hollands weitje worden gezet doen ze dat nog. Ze grazen gewoon door! Daar worden ze dik van en dat is slecht voor hun gezondheid.
In warme streken kunnen ezels wel twee dagen zonder drinken. Maar dat kunnen ze niet als ze gewend zijn om elke dag water te krijgen. Hun drinkwater moet fris en schoon zijn.
Ezels in Nederland
In Nederland zijn nooit veel ezels gehouden. Ons land is meer geschikt voor paarden. Ezels kunnen niet goed tegen regen. Dat komt omdat hun vacht niet waterdicht is, ze worden al gauw doornat. Ook is vocht slecht voor hun hoeven. Ezels moeten daarom altijd een droge stal hebben! Nederlandse ezels werkten vroeger als last- en trekdier voor boeren en tuinders. Ze waren de trouwe hulp van melkboeren, molenaars en putjesscheppers. Er waren ook strandezeltjes, waar kinderen op mochten rijden. Ezels worden hier nu alleen nog voor het plezier gehouden.
Eén veulen
Ezel merries zijn ongeveer een jaar drachtig. Ze krijgen bijna altijd één veulen, heel soms een tweeling. Pasgeboren ezeltjes kunnen al binnen een uur staan. Als er gevaar dreigt verdedigt de moeder haar jong zo moedig, dat ze haar eigen leven ervoor opoffert. Ze gaat ervoor door water en vuur.
Ezelinnenmelk
In de oudheid werd ezelinnenmelk gebruikt als medicijn en als schoonheidsmiddel. De vrouw van de Romeinse keizer Nero bijvoorbeeld en koningin Cleopatra van Egypte baadden in ezelinnenmelk. De melk werd ook gegeven aan baby’s die geen moeder meer hadden.
100 Jaar geleden was dat in Amsterdam nog zo. Er werd met ezelinnen langs de huizen getrokken. Ze werden voor de deur gemolken. De verse melk was voor baby’s en ook voor zwakke kinderen en zieken. Er is pas ontdekt, dat allergische baby’s ezelinnenmelk vaak goed verdragen!
Ezelopvang
In Nederland zorgt de Stichting Ezelopvang voor ezels in nood. Dat kunnen ezels zijn die op straat komen te staan door ziekte, een verhuizing of geldgebrek van hun eigenaar. Soms overleven ezels hun baas, want ze kunnen wel 40 jaar oud worden. Bij ezelopvang worden ook verwaarloosde of mishandelde ezels gebracht, die door de Dierenbescherming in beslag zijn genomen. Ezelopvang zoekt een goed tehuis voor alle dieren. Ze hebben heel veel zorg en aandacht nodig!
Werkezels hebben een hard leven. En ze laten niet gauw merken als er iets mis is. Ze lopen dikwijls lang door met wonden of pijn. Hun bazen hebben vaak te weinig geld om goed eten te kopen. Laat staan dat ze een dierenarts kunnen betalen. Ezelopvang steunt daarom ook ezelasielen in het buitenland: bijvoorbeeld in Egypte, Marokko, Pakistan, Spanje en op Bonaire. In sommige landen zijn
nu (rijdende) klinieken. Zieke of gewonde ezels kunnen er gratis of voor heel weinig geld geholpen worden. En hun bazen leren om goed voor hen te zorgen.
Wat foto's uit Devon:
Meer informatie bij: www.thedonkeysanctuary.org.uk/
of de stichting opvang
ezels
|
